Ze zijn niet van glas maar het kan wel stuk!
Een zin die een van mijn instructeurs ooit gebruikte als het gaat om honden en fysieke belasting. Een zin die mij is bijgebleven en die je mij menigmaal zal horen herhalen in onder andere onze puppy en jonge honden groepen.

Er zijn genoeg verhalen van honden waar op jongere of oudere leeftijd slijtage van botten en gewrichten, heup-of elleboogdysplasie of bijvoorbeeld gescheurde kniebanden worden geconstateerd. De precieze oorzaak of aanleiding hiervan is enorm divers en er is zelden één enkele oorzaak aan te wijzen.

Zo kan een hond erfelijk gezien een mooi plaatje hebben als het gaat om een aanleg voor bepaalde fysieke problemen maar kan deze door opvoeding (voeding/beweging/activiteiten) toch klachten ontwikkelen. Andersom hoeft een hond die op papier meer risico loopt, nooit klachten te ontwikkelen en soms heb je gewoon pech en is niet compleet te herleiden waarom een hond klachten ontwikkelt.

Een goed begin is het halve werk…
Het is niet helemaal een lot uit de loterij of een gok met de hoop dat je hond nooit iets oploopt.
Je kan zelf de risico’s proberen te beperken. Het begint bij het uitzoeken van een ras en fokker. Van bepaalde rassen weten we dat er een groter risico is op gezondheidsklachten door fokken op bepaalde eigenschappen en/of schoonheidsidealen. Een verantwoordelijke fokker is hiervan op de hoogte en zal door fokbeleid, gedegen onderzoek en keuzes van ouderdieren de risico’s op fysieke klachten vanuit een erfelijkheidsfactor zoveel mogelijk proberen te verkleinen en een fysiek en mentaal gezonde hond willen fokken. Daarnaast zal deze fokker zijn pupkoper (ook tegen wil en dank) informeren over de do’s en dont’s en de mogelijkheden en/of beperkingen van het desbetreffende ras. Kies je voor een heel groot ras of een ras met een lange rug? Dan is een sportcarrière in behendigheid wellicht niet verstandig en een goede fokker zal dit uitvragen en bespreekbaar maken.

Dit betekent dus niet dat een hond die toch klachten ontwikkelt van een “slechte” fokker komt!! Je bent hier als toekomstig eigenaar ook verantwoordelijk. Informeer jezelf vanuit zoveel mogelijk verschillende bronnen en doe dit niet met je roze bril op. Wees reëel en kritisch en onderzoek of het ras dat je in gedachten hebt ook fysiek in staat is tot de activiteiten die je hebt bedacht en ben vervolgens minstens zo kritisch bij het uitzoeken van een fokker. Je bent tenslotte op zoek naar een maatje voor het leven en niet een nieuw paar schoenen!

Eindelijk thuis
Na al dat onderzoek, wikken en wegen, na het maken van je keuze voor ras en fokker en het lange wachten op je pupje mag hij dan eindelijk mee naar huis. Je bent geadviseerd en geïnformeerd (gevraagd en ongevraagd) over wat je wel en niet moet doen en hebt je verdiept in de fysieke beperkingen en mogelijkheden van een pup (ik laat in dit verhaal bewust de opvoeding als het gaat om gedrag en socialisatie buiten beschouwing).

Hoe zit het nu eigenlijk?
Als we naar het skelet kijken van een hond valt in ieder geval één ding al op. Honden hebben geen sleutelbeen. Dit betekent dat het bovenbeen en de schouder los van elkaar liggen. Alle “stop en go acties” (snel vertrekken en hard stoppen) zorgen dus voor een enorme belasting op de omliggende spieren en pezen. Deze spieren en pezen moeten al deze krachten opvangen.
Maar ook langdurige rechtlijnige belasting is een zware opgave of bedenk je eens wat er gebeurt als hij van de bank of uit de auto springt en wat traplopen kan doen.

Als we dan iets inzoomen op een jonge pup/puber dan zien we dat de gewrichten van een pup los en ver uit elkaar liggen en dat de groeischijven allemaal nog open zijn. Deze groeischrijven zijn verantwoordelijk voor het groeien en vormen van de gewrichten naarmate de pup langzaam volwassener wordt. Er is dus nog geen solide geheel en nog geen ontwikkeld spier- en pezen pakket.

Als we dus goed kijken naar het lichaam van een pup of puber is dit lichaam nog niet gebouwd om abrupte bewegingen, korte draaien of lange belasting op te vangen. Een kind van 6 laat ik niet enkele keren per week een stormbaan of marathon lopen om nagenoeg dezelfde reden. En een kind van 8, 10 of 14 ook niet. Het is simpelweg niet goed voor hun lichaan. Ze zijn niet van glas maar kunnen wel stuk!
Ergens tussen de 2 en 3 jaar kan je stellen dat je hond fysiek en mentaal volwassen is. Dit is afhankelijk van ras, opvoeding en individu. De groeischijven zijn gesloten, het lijf is klaar met “uitzwaren” en de “puberstreken” zijn er nu wel af. Je hebt het nu over een volwassen hond.

Toch verwachten wij ver voor deze leeftijd zware belasting van onze jonge honden.
Ballen najagen, apporteren, traplopen/rennen, rennen naast de fiets, frisbeeën. Maar ook lopen, rennen en springen over gladde en onstabiele ondergronden, versnellen en abrupt stoppen, draaien en lange afstanden afleggen. Extreme sporten dus!

Moet je je jonge hond dan in een gouden kooi stoppen?
Nee zeker niet. Maar gezond verstand is van belang. Tenslotte ze zijn niet van glas maar het kan wel stuk :- ) In de periode tot aan volwassenheid is het lichaam bezig met groeien en ontwikkelen en zullen de groeischijven die zich in de gewrichten van je hond bevinden langzaam sluiten. Als deze gedurende de groei beschadigd raken ontstaan er problemen die of op jongere of op latere leeftijd voor klachten gaan zorgen en die jou en je hond beperken in de activiteiten waar je zo blij van wordt.
Zijn de groeischijven beschadigd dan is dit onomkeerbaar, dit is niet meer te corrigeren of te repareren.

Grote en kleine rassen
Wat mij betreft zou de grootte van je ras niet uit moeten maken als het gaat om hoe zuinig je op je hond bent. Er is wel een dikke vette maar…. grote rassen hebben het in dit verhaal wel wat zwaarder dan de kleintjes onder ons. Je kan je wellicht voorstellen dat als je harder groeit dan je spiermassa kan bij houden en je beenderen langer zijn dan je coördinatie onder controle kan houden (lange slungel) er meer risico is en makkelijker schade ontstaat bij ongecontroleerde bewegingen en overbelasting. Ben je kleiner en compacter en zijn je groeispurten minder groot dan zijn de risico’s wat minder groot. Let wel! Het kan nog steeds stuk 😉

Rust
Een van de belangrijkste en minst gewaardeerde onderdelen van de opleiding en opvoeding van je pup en hond is rust. Een pup heeft een 18 tot 20 uur per dag slaap nodig. Een volwassen hond heeft al snel behoefte aan een minimum van 16 uur. Het lastige aan dit verhaal is dat pups en jonge honden in het bijzonder deze rust niet goed kunnen nemen. Aan jou dus de taak om te zorgen dat je hond wel aan deze rust toekomt. Zonder rust heeft het lijf geen kans om te herstellen, te groeien en te ontwikkelen. Ook worden de ervaringen van die dag niet goed verwerkt en is je hond niet langer is staat om goede keuzes te maken in de breedste zin van zijn opvoeding.

Voeding
Voeding is altijd een moeilijk ofwel gevoelig onderwerp. Zoveel mensen zoveel wensen en ideeën.
Om compleet in te gaan op voeding is dan ook niet haalbaar in een stuk als deze. Toch is goede voeding van belang voor iedere hond en in het bijzonder een opgroeiende hond. Zeker voor grotere rassen zijn o.a. de juiste calcium/fosfor verhoudingen in de voeding van groot belang. Voor dit laatste is steeds meer aandacht en onderzoek beschikbaar. Vraag je je af of je je hond de juiste voeding geeft? Vraag advies bij een (voedings)deskundige. En niet bij een “gewone” dierenarts. Deze heeft, uitzonderingen daargelaten, geen extra opleiding in voeding gekregen en weet meestal niet veel te vertellen, behalve dat ze brokvoeding verkiezen boven vers vlees. Ook een fokker zal je simpelweg adviseren wat hij zelf al jaren voert en dit hoeft niet persé de beste voeding te zijn voor jouw hond. Ben dus kritisch in wat je voert, net zoals je ook kritisch bent in wat je zelf eet.

Maar wat laat je je energieke stuiterbal dan wel doen?
Bij de opvoeding en begeleiding van je pup maken wij keuzes over welk gedrag gewenst is, welke voeding hij krijgt, wanneer hij moet rusten etc. Het is tevens aan jou om keuzes te maken over welke belasting wel of niet geschikt is en het is dan ook aan jou om je hond hierin te begeleiden en waar nodig te beperken!

Rechtlijnig bewegen is prima. Wandelingen waarbij je hond rechtlijnig beweegt (dus geen gekke sprongen en draaien maakt) is een hele prettige vorm van belasting en geschikt voor iedere leeftijd. Rekening houdend met de tijd en afstand die past bij de leeftijd van je hond. Voor een jonge hond houden we de stelregel aan:  “een minuut voor iedere week dat je pup/jonge hond oud is”. Een hond van een half jaar mag dan dus ongeveer een half uur wandelen. Is het dan een doodzonde om een keer wat langer te lopen? Nee hoor zeker niet. Maar alles met mate, gezond verstand en met het welzijn van je maatje in je achterhoofd.

Als tip geef ik graag mee bedenk vooral hoelang je wilt lopen en niet de afstand of het “rondje” dat je wil lopen.
Al die ervaringen en belasting moet fysiek en mentaal worden verwerkt en onthoud je bent op pad met een baby, peuter of kleuter dus maak het niet te gek.

Daarnaast wil je rekening houden met de ondergrond. Laat je jonge pup bijvoorbeeld niet door mul zand rennen. Wil je je pup of jonge hond kennis laten maken met strand en zee? Til hem dan op tot je op het compacte enigszins natte zand staat. Deze bodem is steviger en minder belastend. Zo kan je toch de ervaring op doen maar met gezond verstand 🙂

Apporteren
Maar mag mijn jonge hond dan niet leren apporteren? Jawel hoor dat mag wel. Je past de oefening aan, aan de hond. Bij jonge honden wil je de zgn “stop en go acties” vermijden. Dus laat je hond wachten (laat je eventueel helpen) leg je apport weg of verstop deze en laat je hond vervolgens zoeken/apporteren. Je wil zo veel mogelijk de snelheid uit de oefening halen. Je hond is niet in staat om verstandige keuze te maken dus jij moet dit voor hem doen. Gezond verstand is ook hier weer belangrijk. Houd het kort en maak het niet te gek. Houd het welzijn van je peuter in je achterhoofd.

Stokken
In het verlengde van het apporteren omdat veel mensen dit ook doen met een mooie stok die je hond heeft gevonden tijdens de wandeling. Je hond lekker rond laten banjeren met een stok. Ik denk dat menig hondeneigenaar dit een onschuldige activiteit vindt. Helaas is dit niet het geval sterker nog wat mij betrekt is dit een dikke vette “no go”. Je hond zal niet de eerste zijn die met een zgn stok trauma bij de dierenarts komt. Ze kunnen splinteren, het verhemelte kneuzen of zelf het verhemelte perforeren. De details zal ik besparen het internet staat er vol mee. Vind je hond het super leuk om met iets rond te lopen? Neem dan een speeltje mee van thuis!

Zoekspelletjes
Altijd goed! Laat je jonge hond brokjes zoeken, speelgoed zoeken of de kinderen. Begin heel makkelijk. Een paar brokjes in het gras kan al een uitdaging zijn. Of z’n favoriete speeltje achter een krukje of in de struiken. Een gevulde kong, honden puzzels, een doos met lege toiletrollen. Mis je creativiteit? Raadpleeg Google dan eens!
Bouw de moeilijkheid langzaam om om te zorgen dat je peuter met beperkt concentratiespan geïnteresseerd en gemotiveerd blijft.

Optimisme spellen
Optimisme spellen zijn altijd een leuke manier om te zorgen voor mentale voldoening. Tegelijk werk je aan een stukje socialisatie, zelfvertrouwen en optimisme. Cardboard chaos, noise box, bottle knock maar ook lopen over verschillende materialen. Neem een kijkje op onze website voor ideeën. Op de homepage staat een link naar onze handouts en ebooks die je gratis kunt downlaoden.

Speuren, Detectie, Nosework
Allen disciplines die makkelijk aan te passen zijn aan alle leeftijden en zelfs aan sommige fysieke beperkingen. Een leuk tijd verdrijf waar je hond mentaal voldaan van raakt!

Fietsen
Als je je hond straks naast de fiets wil kunnen laten lopen mag je heel vroeg beginnen met je pup leren dat die fiets niet zo spannend is en hoe hiernaast te lopen. Echter je gaat nog niet fietsen. Als stelregel houden we doorgaans aan dat je vanaf een jaar je hond naast de fiets kan laten lopen. Dit moet ook weer langzaam worden opgebouwd! Je hond zal niet zomaar stoppen met lopen, ondanks dat hij misschien klachten ervaart!

Zwemmen
Zwemmen is voor je hond een hele mooie vorm van redelijk onbelast bewegen. Maar dan bedoel ik dus zelfstandig een stukje zwemmen. Niet onder drive van het halen van een bal of dummy, hierbij vinden er weer veel stop en go acties plaats. Dus voor een jonge pup niet zo geschikt. Je hebt het dan eigenlijk weer over apporteren. Let wel zwemmen moeten ze leren en sommige honden houden simpelweg niet van natte voeten :-).

Balans en Coördinatie
Ook werken aan balans en coördinatie is geen zonde voor je jonge hond. Zo leert je hond coördinatie en lichaamsbesef en wordt je hond “body confident”. Het is onmisbaar om dit te doen onder hele goede begeleiding van een goed opgeleide instructeur! Zomaar wat op krukjes lopen en staan is zonder de juiste opbouw en begeleiding funest. Je pup of jonge hond kan dan snel over zijn grenzen gaan en spier- of peesbeschadiging oplopen.

Eindelijk volwassen!!
Dit gebeurt (gelukkig) niet van de een op de andere dag, maar is een proces en gebeurt geleidelijk. Helaas zijn ook volwassen honden niet onverwoestbaar.

Voor belasting moet je hond getraind zijn. Net als wij. Ga je dagelijks niet langer dan een half uurtje wandelen en in het weekend een wandeling maken van 3 uur dan ontstaan er makkelijk blessures en overbelasting van pezen en spieren. Helaas… ook op deze leeftijd kunnen ze stuk.
Werk je nooit aan balans en coördinatie en besluit je met je hond te gaan frisbeeën of een balansparcours voor gevorderden te doen? Dan ligt een spoedbezoek aan de dierenarts op de loer.

Komt je hond “koud” uit de auto en ga je met een bal gooien dan loop je niet alleen risico op blessures je overbelast ook het lijf van je hond. Dit geld ook voor spel met andere honden. Zijn de honden voor wat betreft gewicht, grote of energieniveau geen match? Dan is er een reëel risico op schade welke niet onomkeerbaar is. Ook voor een volwassen hond is een warming up voor dit soort belasting geen overbodige luxe. Niet heel veel anders voor we zelf de sportschool of het voetbalveld onveilig maken.

Je hond wordt niet geboren als atleet, verwacht je topprestaties dan zal je je hond als zodanig moeten opleiden en onderhouden.

Senior
Wanneer je hond tot de senioren behoort hoeft hij zeker niet met pensioen. We kunnen dan best stellen dat rust roest! Dus bewegen en activiteiten zijn nog steeds van belang en laten we niet vergeten, ook met een senior, heel er leuk. Maar je oma stuur je ook niet de stormbaan op ;- ). Dus met beleid en gezond verstand zijn er nog heel veel leuke activiteiten te bedenken voor je senior! Je kan hierin aan dezelfde activiteiten denken als met je pup.

Pech….
Helaas gebeurt het soms dat ondanks alle beste bedoelingen, intenties en zorg van fokker en eigenaar er toch iets misgaat en een hond, te jong, beperkt wordt door fysieke klachten. Of dit nu komt door gebrek aan kennis, erfelijke of opvoedkundige factoren, een ongeluk of simpelweg dikke vette pech. Op deze momenten wordt er van jou als eigenaar iets belangrijks gevraagd. Je zal je eigen wensen aan de kant moeten zetten en moeten kiezen voor dat wat je hond nodig heeft.

Helaas weet ik uit eigen ervaring dat een hond met beperkingen (in ons geval heupdysplasie en artrose in de polsen op veel jonge leeftijd) niet persé betekent dat alle lol uit het leven is. Met een klein beetje geluk, heel hard werken, volhouden en goede begeleiding en revalidatie kan je zorgdragen voor een vol leven voor je maatje en jezelf met genoeg leuke activiteiten.

Wanneer je hond gedragsverandering laat zien, bepaalde activiteiten niet meer wil doen, op plekken niet meer wil worden aangeraakt, ineens een stukje andere structuur vacht heeft op plekken, is dit reden om hem eens goed fysiek na te laten kijken door een gespecialiseerde dierenarts.

Zoals gezegd je hond is niet van glas maar het kan wel degelijk stuk. Zijn fysieke opvoeding is minstens zo belangrijk als zijn sociale opvoeding en vraagt net zoveel zorg en aandacht om te zorgen dat jullie samen een actief en gelukkig leven tegemoet gaan!

Meest recente berichten

Archief