In hondentraining wordt er op veel diverse manieren getraind als we praten over beloningsgericht trainen. Veel wordt de lokmethode toegepast, waarbij we voer gebruiken om de hond te lokken in posities en proberen op die manier het gedrag te krijgen wat we graag willen. Deze methode werkt absoluut in diverse gevallen waarin je gedrag wilt aanleren dat valt in de categorie ‘statische oefening”  Ofwel je wilt dat je hond een bepaalde houding aanneemt en daarvoor ga je belonen.
Echter wanneer we gedrag willen oefenen dat niet zo gemakkelijk te “vangen” is in een bepaalde actie, dan wordt het een stuk lastiger om dit te belonen op het juiste moment.

” Veelal lokken we onze honden in posities die we graag zien”

Bij Dogs Talk gaan we graag uit van het idee dat als je hond leert om zelf bepaalde dingen te ontdekken dat hij het gedrag vaker zal gaan uitvoeren, omdat hij zelf heeft geleerd ( vaak door trial en error) dat dit is wat hem een beloning oplevert. Door hem steeds te vertellen door middel van lokken wat we willen, hoeft hij niet persé zelf na te denken om die beloning te krijgen. Hij ziet immers de beloning, het brokje, al voor hij gedrag laat zien. Hij weet ok, er is iets te verdienen als ik dat brokje maar volg. Hij zal uiteindelijk na voldoende oefening ook leren dat er een woord kan worden gezegd voor hij dat gedrag laat zien en dat dit woord betekent dat hij dan moet gaan zitten, liggen etc. waarna die beloning volgt.  Dit is hem namelijk vele malen voorgedaan.
Nu weten we bij mensen dat je weinig leert of onthoudt, als iemand jou iets vertelt, je meer onthoudt als iemand het voordoet, maar dat je het allermeeste leert en onthoudt !! als je hetgeen je moet leren zelf mag uitvoeren ofwel dat je volledig betrokken wordt in je leerproces.

Waarom zou dit bij onze honden anders zijn ?  Wat we bij het lokken doen is eigenlijk hem vertellen en voordoen wat hij moet doen. Hij wordt er niet echt heel actief bij betrokken, we laten hem niet zelf nadenken, maar we doen het voor door het brokje te bewegen.

Ik neem even het voorbeeld van oogcontact met je hond krijgen. Een van de belangrijkste eisen om goed met je hond te kunnen trainen omdat er echt aandacht is.
Stel ik ga nu met een voertje in mijn hand proberen oogcontact te krijgen. Waarom zou mijn hond naar mijn ogen kijken als hij naar het koekje in mijn hand kan kijken ?  Dat is immers wat hij wil hebben.
Hij zal continu afgeleid zijn door het koekje en de enige manier om enigszins oogcontact te krijgen zal zijn door mijn hand met het koekje heel dicht bij mijn ogen te houden en dan te belonen.
Maar echt oprecht oogcontact is dan best lastig te krijgen.

Nu ga ik mijn voertje wegstoppen, maar ik wacht tot mijn  hond, al dan niet per ongeluk, mij echt aankijkt. Dit markeer ik !! en beloon ik met iets lekkers.

Nu ga ik mijn voertje wegstoppen, maar ik wacht tot mijn  hond, al dan niet per ongeluk, mij echt aankijkt. Dit markeer ik !! en beloon ik met iets lekkers.

 

Hier moet ik even een uitstapje maken naar markeren. Als ik mijn hond niet vrijwel meteen vertel dat het gedrag wat hij op dat moment laat zien precies is wat ik wil, leert hij nooit wat er nu precies die beloning oplevert. Door dit moment te markeren met ofwel een clicker ofwel een markeerwoord ( en uniek woord dat je alleen gebruikt voor het aangeven dat je hond iets goed doet en dit is niet goed zo of braaf, maar Yes, Super, Prima etc. ) leert hij dat precies dat gedrag hem een beloning oplevert. Na dat markeren volgt namelijk altijd een beloning. Dat is een afspraak die je met je hond maakt. Na de klik of het markeerwoord volgt een voertje. Heel eenvoudig door die klassiek te conditioneren, klik = voertje, markeerwoord = voertje, leert je hond die associatie maken.

Nu hoor ik mensen denken, ja maar als ik hem beloon na het gedrag dat hij liet zien is dat toch ook goed. Nee, meestal werkt dit lang niet zo snel. Want wij zijn nu eenmaal standaard veel te laat/langzaam met belonen. Dat betekent dat je hond al lang weer ander gedrag laat zien en je daar dus voor aan het belonen bent en hij het moment dat je beloont niet meer koppelt aan het gedrag dat je eigenlijk wilde zien. Dit is een veelgehoorde “klacht” van mensen die zeggen, maar ik beloon hem toch voor die af en toch gaat hij steeds weer staan. Dit gebeurt vaak omdat ze nog die beloning uit hun jas moeten toveren als hun hond is gaan liggen en die handeling an sich al zo lang duurt dat de hond allang en breed weer is gaan staan en dan pas beloond wordt. Waardoor de eigenaar eigenlijk alleen maar aan het belonen is voor het staan. Door te markeren op het moment dat hij ligt, weet hij : “he dit is wat je wilt” en mag hij best opstaan om de beloning te komen halen, maar hij  heeft wel geleerd dat het gedrag dat je aan het belonen bent dat liggen is.

 

Klik = voertje of Markeerwoord = voertje

Goed gaan we weer verder met dat je hond jou aankijkt en je dat markeert en beloont.
En wat is een beloning ?  Een beloning is alles waar je hond voor wil werken. Maar als hij nog niet heeft geleerd dat hij kan werken voor beloning, dan is de beloning het enige waar hij aan denkt, en leert hij niet nadenken.

Dus dit is een proces dat hij gaat leren. Dat hij door te werken, door actief op zoek te gaan naar gedrag dat jij graag ziet, een beloning kan krijgen. We noemen dit shapen.
En dit leer je hem door goed getimed te markeren en te belonen. In het voorbeeld van oogcontact, leert hij dat door jou aan te kijken, ( iets wat voor je hond in eerste instantie heel contra-intuitief is) hij een voertje krijgt. Hij zal hierdoor steeds vaker oogcontact gaan opzoeken omdat het iets oplevert en niet omdat je hem lokt met voer, maar omdat voer volgt op iets dat hij zelf doet.

Dit concept dat hij gedrag kan inzetten om een beloning te krijgen is een van de fundamenten van een goed opgevoede hond en ook zeker van de meeste hondensporten die we met onze honden willen doen. En het spel dat ik jullie zo meteen verder zal uitleggen, “oogcontact is de sleutel spel” is simpelweg een handig startpunt om je hond leren om effectief en in samenwerking te functioneren in onze mensenwereld. Bedenk dat hij altijd al jouw lichaamstaal en gezichtuitdrukkingen bestudeert gedurende de dag als hij gewoon ligt of in je buurt is. Hij heeft al lang geleerd om jouw stemmingen aan te voelen en te weten wanneer er actie te verwachten valt. Je gaat hem nu leren dat het veel oplevert om daadwerkelijk ook nog oogcontact te maken zodat er allerlei leuke dingen kunnen gebeuren.  En hij gaat dit leren door zelf na te denken hoe hij dan dat koekje kan verdienen.
Door je hond dit zelf te laten bedenken, zal hij het veel sneller onthouden, opnieuw laten zien en vooral ook de waarde ervan gaan inzien.

Honden zijn namelijk heel goed in zelf dingen ontdekken, maar we zien het vaak niet als iets positiefs als ze dit doen met zaken waar we niet zo blij mee zijn.  Hij heeft vaak helemaal zelf bedacht dat hij de vuilnisemmer open kan maken omdat het daar zo lekker ruikt, als hij dan vervolgens ook nog een half opgegeten boterham vindt, dan heeft hij een topbeloning gekregen voor iets dat hij zelf heeft bedacht. En degene waar dit wel eens bij is gebeurd weten heel goed dat dit dan veel malen zal worden herhaald tenzij ze de vuilnisemmer buiten bereik van de hond zetten of hij een keer een hele nare ervaring heeft met de vuilnisemmer door welke reden dan ook.  Dit is net zo goed zelf leren en nee dat willen we niet, maar zo zijn er vaak nog vele voorbeelden te bedenken van gedrag dat je hond zichzelf heeft aangeleerd en dat je niet zo gemakkelijk afgeleerd krijgt. Wat als we ze nu gedrag zelf lieten bedenken dat we wel graag zien ?  Juist… dat zal dus ook veel beter blijven hangen en leert hij niet zomaar weer af.

Oogcontact is de sleutel spel

Een leuk en vrij eenvoudig aan te leren spel is om je hond te leren dat oogcontact hem toegang geeft tot vele leuke dingen.

Oogcontact is de sleutel spel   – Stappenplan en tips voor succes

1 ) Start met oefenen in een rustige omgeving. Gewoon in je woonkamer of keuken waar je hond zich ontspannen en relaxt voelt. Laat hem gerust zien dat je een handje voer pakt. Hij mag weten dat er iets te verdienen valt. Hij moet immers nog leren dat die beloning alleen te krijgen is door iets wat hij zelf moet bedenken. Houd je hand gewoon voor je of naast je met het voertje erin.

2) Hij heeft je voertjes gezien en zal nu waarschijnlijk denken… waarom krijg ik er geen ??  Sta gewoon stil en zeg niks. Laat hem nadenken !  Begint hij te blaffen of piepen of gaat hij heel wild doen , kijk dan even kritisch naar welk voertje je hebt gepakt en neem iets waar hij wellicht minder gek op is.  Je wilt in deze stap echt niet iets hoeven zeggen dat lijkt op controle of lokken van jouw kant. Maar als je een voertje hebt waar hij heeeel gek op is, kan dat in de aanleerfase zijn vermogen om te denken te veel beïnvloeden en je wilt niet dat hij alleen maar gefrustreerd raakt.

3) Indien echt nodig, lijn hem aan en ga op de lijn staan zodat hij niet helemaal wild kan worden. Maar geef hem geen commando of zeg dat hij moet zitten. In plaats daarvan, ga je wachten…. Laat hem ontdekken hoe hij jou kan trainen om hem dat voertje te geven .
Hij leert op deze manier de waarde van zijn eigen brein. Doe dit dus niet voor hem of hij leert het nooit zelf. Voor een fijne samenwerking tussen jou en je hond, heeft hij echt zijn koppie nodig. Een hond die leert voor zichzelf denken maakt zelf vaker juiste keuzes. Dus deze eerste stappen zijn echt belangrijk.

4) Markeer en beloon als hij naar je kijkt. Voor de ene hond kan dit al zijn dat hij per ongeluk even opkeek en voor de andere is dit al meteen oogcontact. Jij kent jouw hond het beste en zal dit het beste kunnen beoordelen, maar…. ben zeker in het begin niet te streng. Kleine stapjes in de juiste richting en dus veel succes op korte termijn, leert je hond sneller om verder te zoeken naar je uiteindelijke doel. Wil je meteen al goed oogcontact, maar is dat voor je hond nog net een brug te ver, dan zal hij snel afhaken, omdat hij niet begrijpt wat je van hem verlangt.  Veelal is het prima om oogcontact in het gebied tussen je navel en je ogen te gaan markeren en belonen en zo je criteria van kijken steeds verder naar boven te gaan leggen.

5) Verbeter het gedrag stap voor stap.  Herhaal je oefensessies 2 keer per dag. Niet veel vaker. Verleg je criteria stapje voor stapje en beloon steeds voor die betere uitvoering. Hoe moeilijker je hond dit vindt en hoe sneller hij afgeleid is, hoe kleiner je je stappen zult moeten maken.

6) Gebruik in het begin als beloning een voertje dat je snel kunt geven na je markeren, maar als je merkt dat je hond het principe heel goed snapt, kun je gaan variëren in waarmee je beloont. Dan kun je bijvoorbeeld eens een speeltje weggooien ipv een voertje geven.  Dit zijn vaak ook beloningen waarbij je de focus iets langer kan vasthouden. Vraag dan bijvoorbeeld een paar seconde oogcontact voor je het speeltje weggooit. Houd je oefensessies leuk en kort.

7) Nu je hond het principe snapt kun je meer gaan variëren in hoe lang je oogcontact vraagt voor je markeert en beloont. Maak het niet altijd steeds moeilijker, maar varieer juist in dan 5 seconde, dan 1 seconde, nog een keer 1 seconde, dan 3 seconde etc.  Hoe onvoorspelbaar je hierin bent hoe meer concentratie je zult zien. Honden zijn meester voorspellers omdat wij het heel erg moeilijk vinden om random te belonen. Dus ben je daar van bewust.

8) Generaliseer !  Als je hond meteen van je voertje naar jouw ogen kijkt weet je dat hij het spel begrijpt. Hij weet dat alleen oogcontact iets oplevert en dat hij uren naar dat voertje kan staren zonder het te krijgen.
Nu kun je de uitdaging wat groter gaan maken. Ga dit oefenen in een meer afleidende omgeving zoals het bos of in de stad. Zoveel afleidingen en toch oogcontact maken met jou is dan superknap. Je kunt ook je uitdaging zoeken in voertjes die hij nog lekkerder vindt, favoriete speeltjes, iemand mogen begroeten die hij heel leuk vindt, naar buiten mogen gaan etc.. Allemaal dingen waartoe oogcontact met jou de sleutel kan zijn. Je hond leert nu als het ware toestemming vragen voor dingen die hij leuk vindt.
LET OP: Het is normaal dat je even een terugval in stabiliteit ziet van deze oefening als je de variabelen gaat veranderen.  Dus soms moet je dan weer een stapje terug doen en je training opbouwen met die nieuwe uitdaging. Start steeds met een snel succes en blijf goed markeren en belonen voor het juiste gedrag, time goed, markeer en beloon of geef een vrij in het geval van willen gaan begroeten van iemand.  Geniet van de vooruitgang die je samen maakt en onthoud: Het is een spel , geen taak, dus houd het leuk voor jullie beiden !

Dit is best ingewikkelde materie. Het is simpel maar niet gemakkelijk. Je hond moet jou aankijken in plaats van naar het voer kijken.  Wegkijken van voer is echt absoluut onnatuurlijk en voelt niet logisch voor je hond, dus het kost hem behoorlijk wat nadenken om dit te begrijpen. Als hij het eenmaal weet, vergeet hij het niet meer en zal hij verder gaan onderzoeken wat oogcontact hem dan nog meer oplevert.

Als je het concept van voor jezelf nadenken introduceert zal dit gedurende de opvoeding van je hond altijd een win-win situatie zijn. Het versterkt jullie relatie, het is ontzettend leuk en je hond wordt stabiel en zelfverzekerd in allerlei verschillende situaties.  De moeite waard om eens te proberen dan toch ?

Meest recente berichten

Archief